Mevsimsel Allerjik Rinit (Saman Nezlesi)
Sans titre-1

Mevsimsel Allerjik Rinit (Saman Nezlesi)


Yazıyı Hazırlayan: Öznur Küçük – Okul Doktoru

Rinit (nezle) çok sık gördüğümüz bir hastalıktır. Burun fonksiyonlarının bozulmasına bağlı olarak kişilerin okul performansları düşmekte ve sosyal yaşamları da olumsuz yönde etkilenmektedir. Ayrıca rinit birçok hastalığı (astım, rinosinüzit ve orta kulak iltihabı) olumsuz yönde etkileyebilir veya ortaya çıkmasına zemin hazırlar. Rinit alerjik ve alerjik olmayan şeklinde sınıflandırılır.

Hapşırma krizleri, burun akıntısı ve kaşıntısına yol açan “alerjik nezle (rinit)” ya da bilinen diğer adıyla “saman nezlesi” bahar aylarında sık görülmektedir. Mevsimsel alerjik rinit’te en sık çiçek açmayan ve polenleri rüzgâr ile saçılan bitkiler etkendir. Duyarlı olunan polenler havada varsa semptomlar görülür, diğer zamanlarda şikâyetleri yoktur.

Alerjik nezle çoğunlukla soğuk algınlığıyla karıştırılabilen bir hastalıktır. Eğer nezle, ilkbahar ve yaz aylarında başlıyor, üç haftadan uzun sürüyor ve iyileşme eğilimi göstermiyorsa, alerjik nezle ihtimali yüksektir.
Bazı hastaların ise şikâyetleri çok uzun sürelidir. Yıl boyu alerjik riniti olan hastalar daha çok ev içi alerjenlerine (ev tozu akarları, evcil hayvan alerjenleri, mantar sporları gibi) duyarlıdır, önlem alınmadığı takdirde yıl boyu semptomlara neden olurlar.

Alerjik rinit belirti ve bulgular
• Burunda, damakta, boğazda ve gözlerde kaşıntı
• Burun tıkanıklığı
• Burun akıntısı
• Burunda kaşıntı
• Hapşırık
• Gözaltlarında morluk
• Gözlerde sulanma

Alerjik riniti olan hastalarda sıklıkla konjuktivit bulguları da görülür. Astım ve alerjik rinit tek hava yolu ve tek hastalık olarak kabul edilmektedir. Alerjik rinitli hastalarda astım sık görülmektedir. Rinit varlığında astımın kontrolü zorlaşır. Mutlaka her ikisi birlikte tedavi edilmelidir.
Alerjik riniti olan hastalar alerjenlerden başka sigara dumanı, keskin kokulara maruz kaldıklarında ya da aşırı sıcak ve nemli ortamlarda da şikâyetleri olabilir.

Dekonjestan içeren burun spreyleri sadece kısa süreli kullanım için uygundur. Aşırı kullanımları tam tersi etki yapıp burun tıkanıklığına neden olabilir. Bu şekilde yan etki oluşan hastaların doktoru ile temasa geçerek burun spreylerini yavaş yavaş azaltmaları gerekir.

Alerjik rinit tanısında hastanın öyküsü çok önemlidir. Semptomların özellikleri, mevsimsel özellikleri, ortaya çıkmasına neden olan faktörler ve ailesel öykü tanı ve tetikleyicilerin belirlenmesi açısından yol göstericidir. Çocukta alerjik nezleden şüphelenildiği durumlarda, alerjiye neden olan maddeyi tespit etmek için cilt veya kan testlerine ihtiyaç da duyulabilir. Ayrıca, burun akıntılarında alerji hücrelerinin yüzdesinin ölçüldüğü “nasal eosinofili” testi de alerjik nezle tanısı için kullanılan bir yöntemdir. Testlerin sonucunda, çocuğun belli bir alerjene karşı duyarlı olduğu tespit edildiği takdirde, bu alerjiye yönelik tedaviye başlanabilir.

Alerjik rinit tedavisinde tetikleyiciler belirlenmiş ise bunlardan korunmak tedavinin ilk ve en önemli basamağını oluşturmaktadır. Polenlere karşı gelişiyorsa, tozlaşmanın sıkça görüldüğü aylarda, çocuğu yeşil alanlardan mümkün olduğunca uzak tutmak gerekebilir ya da tedavi altında yeşil alanlarda bulunması sağlanmalıdır. Çevresel korunma yöntemlerinin yetersiz kaldığı durumlarda, ilaç tedavisi etkili bir yöntem olacaktır.

Rinit tedavisinde antihistaminler (ağızdan ve sprey), kortizonlu (kortikosteroid) spreyler ve tuzlu su kullanılır. Burunda tıkanıklık fazla ise ilk başta dekonjestanlar kısa süreli (dört günden az) kullanılabilir. Alerjik riniti mevsimsel olanlarda bu ilaçlar oldukça etkilidir. Bu hastalarda mevsim öncesi tedavi başlanması ile semptomları önlenebilir ya da mevsimi daha hafif şikayetler ile geçirmesi sağlanabilir.

İmmünoterapi (aşı tedavisi) alerjik rinit tedavisinde kullanılabilir. İmmünoterapi enjeksiyon yolu ile yapılabildiği gibi son zamanlarda oral yol ile yapılan aşılar da bulunmaktadır. İyi seçilmiş hastalarda immünoterapi hem hastalığın tedavisinde hem de gelişebilecek astım gibi hastalıkların önlenmesinde etkili olabilir. Uzun bir sürece (3-5 yıl) başlarken immünoterapiye alerji ve immünoloji uzmanı ile birlikte karar verilmelidir.

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn
error: Content is protected !!
Kayıt Formu