İlkokulda ödev hakkında bilmeniz gerekenler!
INO_OKUL_2019-128

Yazıyı Hazırlayan: İNO İlkokul Müdürü Erdinç Güzel

İlkokulda ödevin birinci amacı, çocuğu kendi ilgi ve yeteneklerine göre geliştirmektir. Ödevler, tekrar etmeyi sağladığı için öğrenmeyi, yaratıcılığı ve sorumluluk duygusunu pekiştirir.

Ödev verirken öğretmenlerin sınıftaki öğrencileri çok iyi tanıması gerekir. Öğretmen, öğrencilerinin hangi alanlara ilgi duyduğunu belirlemeli ve bu alanlardaki gelişmeleri de takip etmelidir.

Ödevler; tekrar, araştırma, sunum, proje ve performans ödevleri gibi sınıflandırılabilir. İlkokulda toplu halde yapılan tekrar ödevleri, öğretmenin sınıfla birlikte öğrendiklerini tekrar etmesini sağladığı için son derece önemlidir. Bir de bireysel olarak verilen tekrar ödevleri vardır. Bunlar da öğrenciyi geliştirir.

Ödevlerin de belli bir dozu olmalı, yani belli bir zaman dilimini kapsamalıdır. Her gün verilmemeli, gün aşırı ve hafta sonu verilmelidir.

Ailenin ödevle ilgili tutumu

Gerektiğinde aile ödevlere yardım edebilmelidir. “Aile ödevlere hiç karışmasın” anlayışı doğru değildir. Çünkü çocuk ödev yapabilmek için onu itecek bir mekanizmaya ihtiyaç duyar. Ödev alışkanlığı kazandırmak, tıpkı bir çocuğun bisiklet öğrenme sürecine benzetilebilir. Çocuk iki tekerlekli bisikleti öğrenirken önce desteğe ihtiyacı olur, arkasından onu desteklersiniz. Dengede durmaya başladığı zaman, zaten sürekli tutmanıza gerek kalmaz. Ödev yapabilmeyi öğrenmek ve ödev alışkanlığı kazanmak da biraz buna benziyor. İlk başlarda ailenin desteği birebir ilgilenecek şekilde, ilerleyen süreçte ise ara sıra yardım edecek şekilde olmalıdır. Çünkü eğer ilk zamanlarda ödevle baş başa kalırsa, çocukta “ben yapamıyorum ve beceremiyorum” hissi gelişecektir. Fakat bu noktada hassas dengeyi korumak lazım; yani her defasında çocukla ödeve oturmak da tehlikelidir. Bu sefer çocuk dengeyi kurmakta zorlanacak ve her defasında anne veya babasını çağıracaktır. İşte velileri en çok rahatsız eden konulardan biri de bu tekrar ödevleri… Bu noktada öğretmenler, her anlattığı konuda değil de ilgi alanlarını bildikleri öğrencilerine belli konularda davranış ve becerilerini ölçen basit araştırma ödevleri vererek, onların kendi başına da ders yapabilmelerini sağlayabilirler. 

İlkokul 1, 2 ve 3. sınıflarda çok yoğun ödevler uygulanmamalı, 10-15 günlük eğitim süreçlerini ölçen ödevler verilmelidir. 4. sınıf gibi akademik öğrenme sürecinin başladığı daha üst sınıflarda bireysel proje ödevlerine geçilebilir. 

Öğretmen ve ailenin işbirliği içinde olması da çok önemlidir! Aile desteği mutlaka şarttır ve ailenin belirli periyotlarla çocuğunu kontrol etmesi gereklidir. 

Ödev çocukla ailesi arasındaki iletişimi yıpratmamalı! 

Çocuk ve anne babası arasında zaman zaman ödevle ilgili çatışmalar yaşanabiliyor. Bu noktada ailenin yaklaşımı, çocuğunun ödevleriyle ilgili yardım istemesini sağlamak şeklinde olmalıdır. Çocuk rahatlıkla, “Anne, baba bana yardım edin” diyebilmelidir. Bu süreçte de velilere öğretmenle birlikte çalışmalarını tavsiye ediyorum. Çünkü çocuğun karakteri bellidir ve ona yönelik hazırlık yapılması gerekir. 

Ödev kelimesini kullanmalı mı?

Ödev eskilerden kalan bir kavram aslında… Son yıllarda biz bu kavrama alternatif olarak çalışma, tekrar çalışması, ev çalışması veya hafta sonu çalışması da diyoruz. 

Ödevi sevdirmenin yolları ne olmalı? 

Açıkçası ödev hiçbir zaman çok sevilmez, çünkü çocuklar genellikle ödev yapmak yerine oyun oynamak istiyorlar. Ödevi eğlenceli hale getirmek için ya oyunlaştırarak cazip hale getirilmeli ya da çocuğun ilgi alanına göre bir ödev hazırlanmalıdır.  

Elbette artık son yıllarda eğitimde her öğrenciye farklı ödev verilmesi yaklaşımı benimsenmiştir. Çünkü her öğrencinin bir kapasitesi var. Çocuğa kendi kapasitesine göre ev çalışması verildiğinde hem itici olmuyor hem de başarıya ulaşıyor. Bireysel ödevlerde bazen öğrenciler itiraz edebiliyor. Bu noktada adil olmak açısından” ödev yelpazesi” uygulanabilir. Birden fazla konu, örneğin 5 seçenek hazırlayarak, öğrenciye “Haydi bunlardan birini seç” denebilir. Böylece gelişmeye açık çocuklar daha üst performansta ödevler seçerken, beceri anlamında biraz daha farklı gelişen çocuklar diğer ödevleri seçebilirler. Bu sayede sınıfta da bütünlük yaratılmış olur. Ödevlere mutlaka zaman koymak gerekir. Verilen ev çalışmasının yönergeleri açık olmalı, tek bir cümlede bitmeli ve karmaşık olmamalıdır. Sürekli tekrar eden ve ezbere yönelten ödevler doğru değildir. İlgi çekici ve günlük hayattan metinler tercih edilmelidir. Hatta öğrenci o metni ailesiyle tartışabilmelidir.   

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn